Ang Salitang “Naiirita”

Ipinaskil noong Mayo 29, 2006 ni bingskee

Sabi ng isang tiyahin na naninirahan sa Amerika hindi raw maganda ang nangyayari sa Wikang Filipino. Saan ba naman daw nakuha ang salitang "naiirita"? Wala raw siyang natatandaang ganoon sa ating wika. Maaaring "naiinis" o "nasusuya", sabi niya, pero ang "naiirita", wala raw ganoon noon.

Mahigit na 60 na ang tiyahing iyon ng asawa ko at nanirahan pa nang matagal sa Amerika at hindi niya nakita ang mga pagbabago na dulot ng mga impluwensiya sa ating bansa ng teknolohiya at ng kultura ng ibang bansa. Karaniwan kasi ang mga pagbabago sa ating wika ay dulot ng mga ito. Para sa akin, wala namang masamam kung iisipin, huwag lamang iyong mga pagbabagong walang katuturan. Ang salitang 'naiirita' ay siguradong nanggaling sa salitang Ingles na "irritated" o sa salitang ugat nito na "irritate". Alam mo naman ang mga Pinoy, malikhaing totoo. Habang tumatagal, padagdag nang padagdag ang mga salitang hango sa salitang banyag, at ang iba naman ay imbento na rin ng karamihan sa mga kabataan.

Pero minsan, naulinigan ko ang mga maliliit na batang naglalaro ng holen at narinig ko ang isa na nagsabi, "Ang duya nito!" Tama ba ang dinig ko ang naitanong ko sa anak ko at tama daw. Inimbento daw ng mga bata ang salitang iyon na ang ibig sabihin ay madaya o magulang. Nang minsang marinig ko uli ito ay pinagsabihan ko ang ilang bata na mali ang salitang iyon.

Meron pang isang ekspresyon na kailan ko lang napansin at sa mga anak ko pa. Ito yaong paggamit ng salitang 'kaya' na dinudugtong sa dulo ng bawat pangungusap.

Kay: Hindi ba si ____ ang may gawa noon?

Daryl: Hindi kaya.

Ang kaya ay may dalawang kahulugan sa Ingles: (1) capacity o (2) therefore. Tila ang paggamit ng kaya ni Daryl ay nasa pangalawang kahulugan na may diin sa ikalawang pantig pero mali pa rin. Mas tamang pakinggan ang salitang ito sa pangungusap na ito, "Kaya ngayon, kayo ay makinig."

Hindi ko alam kung anu-ano pa ang mga salitang kakaiba na naimbento ng mga kabataan ngayon o ng bagong henerasyon. Huwag naman sanang lumala at mababoy ang ating sariling wika.

Inihanay sa: Common expressions in Filipino

« »

9 Tugon

  1. lws, sa Mayo 29th, 2006 Sa 6:28 hapon Sinabi:

    marami akong natutunan na mga salita dito sa entry niyo :)

  2. bingskee, sa Mayo 30th, 2006 Sa 10:44 umaga Sinabi:

    hi, lws! mabuti kung ganoon… :-P

  3. jonez, sa Nobyembre 25th, 2006 Sa 8:43 umaga Sinabi:

    wow..ang galing..

  4. luvsyaa, sa Nobyembre 27th, 2006 Sa 12:28 hapon Sinabi:

    salamat sa ‘yo.. sana’y dumalaw kang muli. :-)

  5. Noypetes, sa Pebrero 19th, 2007 Sa 6:44 hapon Sinabi:

    Bing,

    bisitahin mo ang blog ko at meron din akong tanong tungkol sa mga pag-babago sa ating wika. baka sakaling makatulong kang sagutin ang mga tanong ko.

  6. bingskee, sa Pebrero 19th, 2007 Sa 11:25 hapon Sinabi:

    sige, noypetes. pag me oras na, ha? salamat sa pagbibigay ng oras. ;-)

  7. bebenibadoodles, sa Hulyo 26th, 2007 Sa 7:38 umaga Sinabi:

    alala ko tuloy ang mga kabataan sa Bulacan. Sa kanila ko natutunan ang salitang “nakakasora” na nagpapahiwatig ng isang hindi kaaya ayang pakiramdam sa isang tao o pangyayari.

  8. bingskee, sa Hulyo 27th, 2007 Sa 1:43 hapon Sinabi:

    narinig ko rin sa isang kasamang Bulakenya ang salitang nasosora. sana’y may magsulat ng diksyunaryo ng mga kakaibang salita. :-D

  9. Lawrence, sa Agosto 3rd, 2008 Sa 11:06 umaga Sinabi:

    mag-aaral ako ng unibersidad ng santo tomas. nangangalap ako ng impormasyon tungkol sa dayalekto ng mga bulakenya/yo. maaari ka po bang makapagbigay ng iilang malalalim na dayalekto o salita ng mga taga-Bulacan? at ang kahulugan nito. maraming salamat. sana’y padalhan mo na lamang ako ng mensahe sa aking e-mail address

Mag-iwan ng Tugon